

D3922

@##། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པའི་བསྒོམ་པའི་རིམ་པའི་མན་ངག་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་ཞིག་བསྒོམས་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོངས་རྫོགས། །ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་ནི་རྒྱུར་གྱུར་པ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ཡང་དག་བརྟན། །བསྒོམ པའི་སྐལ་དང་མི་ལྡན་པ།།དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་ཡིས། །ཤེས་རབ་ཞི་གནས་བསྒོམ་པ་གསུངས། །དེ་ནི་བརྩེ་ཆེན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །འགྲོ་བའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །གང་ཡང་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཉིད་ལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་རྫོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ལ། དེ་བྱེད་པའི་སྐལ་བ་མེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་མགོན་པོས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ལམ་ཉེ་བར བསྟན་པ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་དེ་བསྒོམས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ཤེས་རབ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས། དེའི་རང་བཞིན་གྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་ཐབས་ལ་བསླབས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ལ། དེ་ཉིད་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོངས་པས་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་ནི་གཞན་གྱི་ སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལས་བཏོན་ལ།སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་འདི་རྣམས་ཀྱང་དམ་བཅས་པའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བའི་ དངོས་པོའི་ཐབས་ལ་བསླབ་པ་མེད་པར་དེ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་པར་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས།གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ལམ་ཡང་སྒོམ་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཡང་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་གང་གཞན་དོན་དུ། །ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཡིན། །དེ་ནི་དབྱེ་བ་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས། །དེ་དག་ཉི་ཤུ་གཉིས་སུ་འང་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སྨོན་པའི་སེམས་དང་འཇུག་པའི་ སེམས་སོ།།དེ་ཡང་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ནི་གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྙེད་པར་དཀའ་བའོ། །དེ་བས་ཀྱང་སེམས་ཅན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་མངོན་པར་ཞུགས་པ་དེ་ནི་ཆེས་རྙེད་པར་ དཀའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འཕགས་པ་བྱམས་པས། དེ་ཡང་ས་གསེར་ཟླ་བ་མེ། །གཏེར་དང་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་མཚོ། །རྡོ་རྗེ་རི་སྨན་བཤེས་གཉེན་དང་། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཉི་མ་གླུ། །རྒྱལ་ པོ་མཛོད་དང་ལམ་པོ་ཆེ།།བཞོན་པ་བཀོད་མའི་ཆུ་དང་ནི། །སྒྲ་སྙན་ཆུ་བོ་སྤྲིན་རྣམས་ཀྱིས། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་འདི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། འདུན་པའི་གནས་སྐབས་སྩོགས་དབྱེ་བས། །སྨོན་པའི་སེམས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། ། འཇུག་པ་ཞེས་ནི་བྱ་བའི་སེམས། །རྣམ་པ་བཅུ་དགུ་དག་ཏུ་འདོད། །དེ་ལ་སྨོན་པའི་སེམས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། འདུན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འདྲེས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ས་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འདྲེས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ དྲུག་གི་མཚན་ཉིད་དེ།ཕྱིས་འབྱུང་བ་དང་ད་ལྟར་གྱི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གསེར་བཟང་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།

顶礼一切佛菩萨！
波罗蜜多乘修行次第教授
通过修持力圆满，成为二资粮之因，坚固趣向佛果位，不具修持福缘者，因此诸众生怙主，宣说修习止观慧，此乃大悲圆菩提，于众生续中生起。
若由修持力而必定生起的福德与智慧二者之因，瑜伽士不断精进于普贤性中，不经长久即可现前圆满。为了那些不具此缘分者，具大悲心的怙主开示了止观双运道。如是，通过修持此道，现前证悟世尊佛母般若后，由修学其本性的布施等诸事业方便，将成就佛果，此为其密意。
此即生起大悲心后发菩提心，为使其渐次增上，以断除分别念的方式清净分别念而修持。具大悲者因他人之苦而生苦，为令一切众生脱离诸苦，决定安置于佛果位中而发菩提心。若无修学不二智慧之本性及布施等事业方便，则无法渐次清净圆满。思及此理，为圆满不二智慧而修持止观双运道，此为略说。
若问彼菩提心有几种？答：菩提心为利他，欲求正等觉，分为二种类，复分二十二。
菩提心有愿心与行心二种。如《华严经》云：'善男子，众生中难得无上正等正觉菩提心，较此更难得者，是趣入无上正等正觉之众生。'
此二者又可分为二十二种，如弥勒菩萨所说：'犹如地金月，火藏及宝源，大海与金刚，山药及善友，如意宝日歌，国王藏大道，车乘泉水声，河流与云等，共二十二种。'
于此应当如是了知：'依愿欲等分，愿心有三种，所谓行心者，承许十九种。'
其中愿心分为三种：与欲乐相应，具一切法现前菩提欲求之相，如同大地。与意乐相应者，具六波罗蜜多之相，如同纯金，因为未来与现在皆无改变。

།ལྷག་པའི་སེམས་དང་འདྲེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྒོམ་པར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེས་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་འཕེལ་བར་འདོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཟླ་བ་ ཚེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་དགུ་སྟེ། སྦྱོར་བ་དང་འདྲེས་པ་གཅིག་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་དང་། གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་ལྡན་པ་དང་། བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པའོ། །འདི་ཡིས་དེ་དག་མ་ལུས་ཁྱབ། །དེ་བས་གནས་སྐབས་རྣམ་བཞི་སྟེ། །འབྲས་བུ རྒྱུ་དང་སྦྱོར་སོགས་དང་།།ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་ལ་གསུམ་ནི་ལས་དང་པོ་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །བཞི་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆའི་གནས་སྐབས་སོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་སོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་ སོགས་པའི་གནས་སྐབས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ནི་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་དང་པོ་མགོན་པོ་ཡིས། །གསོལ་བའི་རྣམ་པ་ཡང་དག་བཤད། །གཉིས་པ་སྦྱིན་སོགས་ལ་འཇུག་པ། །འཇུག་པའི་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །གསོལ་བའི་སེམས་ ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་གསུམ་སྟེ་དེ་ཡང་སྔར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།འཇུག་པའི་རྣམ་པ་ནི་གང་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྡོམ་པ་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ལ་འཇུག་པ་ནི་འཇུག་པའི་སེམས་སོ། །སྡོམ་པ་ཡང་བླ་མ་སྡོམ་པ་ལ་གནས་ཤིང་མཁས་པ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་མེད་ ན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མདུན་དུ་བཞུགས་པར་ཡིད་ལ་བྱས་ལ་བླང་བར་བྱའོ།།དེ་ཡང་། སྦྱིན་སོགས་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བ། །ཐབས་མ་ཡིན་ཞིང་ས་མ་ཡིན། །དེ་བས་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་བྱ་ཞིང་། །ཞི་གནས་ཀྱང་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ། །ཤེས་རབ་མེད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་མི་ ཐོབ་ཅིང་ཐབས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཞི་གནས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ། གང་ཞིག་ཁྲིམས་ལྡན་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་ནུས་དང་། །གང་ལ་བརྩོན་དང་བག་ཡོད་བརྟན་པ་འཆང་། །གང་ཚེ་ཡང་དག་དང་ཡང་ལྡན་གྱུར་ཏེ། །དེ་ཡི་ཏིང་འཛིན་མྱུར་ དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར།།ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལ་གནས་པས་ཡིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་སྟན་བདེ་བ་ལ་འདུག་སྟེ་ལུས་དྲང་པོར་བཞག་ལ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ། སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་གདོན་པར་འདོད་པའི་བསམ་ པས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་མན་ངག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཁམས་སོགས་དབྱེ་བ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ། །ཡང་དག་དམིགས་དེ་ཇི་སྲིད་མཉམ་གཞག་ཐོབ། །དེ་སྲིད་ཡིད་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་གཞུག་།དང་པོར་རེ་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་པས་ ཁམས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བས་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་དཔྱད་ལ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ངེས་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་སྐད་ཅིག་མས་དེ་ཉིད་དུ་གཏད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་ནི་ཆགས་སོགས་ཀྱིས་གཡེངས་གྱུར། །མི་ གཙང་ལ་སོགས་གཉེན་པོར་བསྒོམ་པ་ཡིས།།ཇི་སྲིད་དེ་ནི་བརྟན་པ་མ་ཐོབ་པ། །དེ་སྲིད་བློ་དང་ལྡན་པས་དེ་ཞི་བྱ། །ཡང་གང་གི་ཚེ་བར་སྐབས་སུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་སེམས་གཡེངས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མི་གཙང་བ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ཞི་བར་བྱས་ལ་ སེམས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དེ་ལ་གོང་ནས་གོང་དུ་གཏད་པར་བྱའོ།

与殊胜心相融合的是想要修持三十七菩提分法的特征，以希望增长一切白分的方式，如同新月一般。入菩提心的分类有十九种：一个与加行相融合，布施等十种波罗蜜多，具足神通，具足福德智慧，具足菩提分，具足止观，具足总持与辩才，具足法乐园，具足一乘道，具足法身。
此心遍及彼等一切，因此有四种阶段：果、因、加行等，以及道的阶段分类。其中三种是初业者的阶段，第四是决择分的阶段。布施等波罗蜜多之心是因的阶段。与神通等阶段同时存在的八种是遍及果位阶段。
其中首先怙主已，善说祈请之相，其次入布施等，宣说入行之相。祈请心的形相有三种，这也是前面已经说过的。入行之相是从何处开始，以受持戒律为先导而趣入布施等资粮，这就是入行心。戒律应当从安住于戒律、具有智慧与能力的上师处获得。若无上师，则应观想诸佛菩萨安住于前方而受戒。
复次，布施等离智慧，非方便亦非地，因此应当生智慧，止观亦当生。无有智慧则不得布施等波罗蜜多之名，也不是方便。因此应当为生起智慧和止观而精进。
其中，若人具戒能忍苦，精进正念具坚定，若时具足正等性，彼之三昧速圆满。安住于戒律等三种止观资粮，于顺心之处坐于舒适座位上，端正身体，现前大悲心，以欲度化一切众生之意乐，应当生起一心专注为相的三昧。
其中窍诀是：蕴界等分别一切法，如实缘彼乃至得等持，尔时应当刹那刹那入。首先瑜伽师应当以蕴界等行相的分别广泛观察一切法，确定一切法仅此而已，然后以相续的刹那心专注于彼。
若心为贪等所散，以不净等对治修，乃至未得坚固时，具慧者当令彼寂。又若中间为贪欲等散乱心时，应以修习不净观等令散乱平息，而后再三地将心专注于彼，渐次增上。

།དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ལས་འདོད་ཆགས་རྣམ་པ་དགུ་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དབྱིབས་ལ་ཆགས་པ་དང་། རེག་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཙནྡན་ལ་ སོགས་པས་བསྐུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་དྲི་ལ་ཆགས་པ་དང་།རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་མཛེས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁ་དོག་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཤ་རྒྱས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་། ལུས་དང་ཡན་ལག་གི་རྩེ་འཇོ་ལ་ཆགས་པ་དང་། སོ་མཛེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ ཆགས་པ་དང་།ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་ཆགས་པའོ། །དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་མི་གཙང་བ་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དབྱིབས་ལ་ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི་རྣམ་པར་བམ་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །ལུས་ཀྱི་རེག་པ་ལ་ཆགས་པའི་ནི་འབུས་གཞིག་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། ། ལུས་ཀྱི་དྲི་ལ་ཆགས་པའི་ནི་རྣམ་པར་རུལ་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །ལུས་མཛེས་པ་ལ་ཆགས་པའི་ནི་རྣམ་པར་དམར་བའི་འདུ་ཤེས་སོ། །ལུས་ཀྱི་ཁ་དོག་ལ་ཆགས་པའི་ནི་རྣམ་པར་བསྔོས་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །ཤ་རྒྱས་པ་ལ་ཆགས་པའི་ནི་རྣམ་པར་ཟོས་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །ལུས་དང་ཡན་ལག གི་རྩེ་འཇོ་ལ་ཆགས་པའི་ནི་རྣམ་པར་འཐོར་བའི་འདུ་ཤེས་སོ།།སོ་མཛེས་པ་ལ་ཆགས་པའི་ནི་རུས་གོང་གི་འདུ་ཤེས་སོ། །ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་ཆགས་པའི་ནི་རྣམ་པར་ཚིག་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་གཉེན་པོར་ནི་བྱམས་པ་བསྒོམ་པའོ། །གཏི་མུག་ ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་གཉེན་པོར་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བསྒོམ་པའོ།།གང་གི་སེམས་དེ་མངོན་པར་མི་དགའ་བར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་བསམ་པ་དང་མི་དགེ་བའི་སྐྱོན་ལ་བསམ་པ་དེ་ཡང་ཞི་བར་བྱའོ། །ཡང་གང་གི་གཉིད་དང་མུན་པ་ལས་སེམས་ཞུམ་ པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞུམ་པ་དེ་ཡང་ཞི་བར་བྱའོ།།ཡང་གང་གི་ཚེ་སྔོན་དགོད་པ་དང་རྩེ་ཞིང་དགའ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་སེམས་པར་སྐབས་སུ་རྒོད་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། མི་ རྟག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དེ་ཡང་ཞི་བར་བྱའོ།།ཡང་གང་གི་ཚེ་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པ་དག་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆ་མཉམ་པར་འཇུག་ཅིང་སེམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། བསྒྲིམས་པ་དང་ཀློད་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱས་ཏེ། གལ་ཏེ་སེམས་ མཉམ་པར་འཇུག་ཏུ་བསྒྲིམས་པ་བྱས་ན།དེའི་ཚེ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་འགྱུར་རོ། །ལེ་ལོ་དང་ནི་དམིགས་པ་བརྗེད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཞུམ་རྒོད་མི་རྩོལ་བ་དང་རྩོལ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཐམས་ཅད་ཉེས་པར་འགྱུར། །དད་སོགས་སེམས་ཉིད་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཡིན། །མདོར་ ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེས་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད་དེ།འདི་ལྟ་སྟེ། ལེ་ལོ་དང་། དམིགས་པ་བརྗེད་པ་དང་། ཞུམ་པ་དང་། རྒོད་པ་དང་། བསྒྲིམས་པ་དང་། མ་བསྒྲིམས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་གསུངས་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། དད་པ་དང་། འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། སེམས་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་བཞི་ནི་ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ཡིད་ཆེས་ པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དད་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་དེ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ།མངོན་པར་འདོད་པ་ལས་རྩོལ་བ་རྩོམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དེ་ལས་ལུས་དང་སེམས་ལེ་ལོ་ལས་ལྡོག་ པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལེ་ལོ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དྲན་པ་ནི་དམིགས་པ་བརྗེད་པའི་གཉེན་པོའོ། །ཤེས་བཞིན་ནི་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པ་དག་ཉེ་བར་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པ་མ་ཞི་བའི་ དུས་སུ་ནི་མི་རྩོལ་བ་ཉེས་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་གཉེན་པོར་ནི་སེམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ།

其后，世尊又从般若波罗蜜多中宣说九种大贪欲，即：贪著形状、贪著触感、贪著涂抹旃檀等所生的身体香气、贪著装饰打扮所生的身体美丽、贪著身体肤色、贪著丰满的肉体、贪著身体及肢体的嬉戏、贪著牙齿美丽所生的贪著、贪著颜色和形状。
与此相对治的不净观也有九种，即是：对治贪著形状者，修习腐烂想；对治贪著身体触感者，修习虫蛀想；对治贪著身体香气者，修习腐臭想；对治贪著身体美丽者，修习血肉模糊想；对治贪著身体肤色者，修习青瘀想；对治贪著丰满肉体者，修习被啃食想；对治贪著身体及肢体嬉戏者，修习分散想；对治贪著牙齿美丽者，修习骨头想；对治贪著颜色和形状者，修习焦烧想。
对治嗔恨所生的散乱，应修习慈心；对治愚痴所生的散乱，应修习缘起观。
若见心生不喜时，应思维禅定功德及思维不善过患，以此令其平息。若见心因昏沉黑暗而萎靡时，应修习光明想，并以欢喜作意思维佛等功德，以此令萎靡平息。若见因忆念往昔嬉笑玩乐而心生掉举时，应以无常作意令其平息。若见已离萎靡掉举而心平等趣入，以自相而住时，应放松紧绷，保持舍心。若心平等趣入时过分用功，则彼时心将散乱。
懈怠及忘失所缘，如是萎靡掉举不勤及勤，于禅定中皆成过患，信等心性是彼对治。
总之，一切禅定的过患有六种，即：懈怠、忘失所缘、萎靡、掉举、过分用功、不够用功。对治这些应修习八种断行，如世尊所说：即信心、欲求、精进、轻安、正念、正知、舍心、作意。
其中前四者是对治懈怠，即由于对禅定功德生起信解相的信心，瑜伽行者对此生起希求心，由希求而发起精进，由此获得身心轻安，由此轻安令身心远离懈怠。因此应修习信心等以断除懈怠。正念是对治忘失所缘的对治。正知是对治萎靡和掉举的对治，因为由此能了知萎靡和掉举。在萎靡和掉举未平息时，不精进是过患，对治此应修习作意。

།ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པ་དེ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བར་གྱུར་ནས། གང་གི་ཚེ་སེམས་རང་གི་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་ནི་རྩོལ་བ་ཉེས་པ་ཡིན་པས་དེའི་གཉེན་པོར་བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་ བརྒྱད་པོ་དེ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་མཆོག་ཏུ་ལས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་མདོ་ལས་སྤང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ འདི་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་དེ་ཉིད་ལས་དེ་ལ་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པར་བྱ།ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་བྱེད། རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད། ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད། དུལ་བར་བྱེད། ཞི་བར་བྱེད། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད། གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བྱེད། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་དོ་ ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་ལ་ གོང་ནས་གོང་དུ་གཏོད་པར་བྱེད་པའོ།།དུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་མི་དགའ་བ་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་གཉིད་དང་རྨུགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱུང་བ་སེལ་བར་བྱེད་པའོ། །གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ནི་དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ མེད་པར་འཇུག་པ་ལ་འབད་པར་བྱེད་པའོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ནི་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚིག་དགུ་པོ་འདི་དག་གི་བཤད་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པ་ལས་བྲིས་པ་ཡིན་ ནོ།།ཡང་རིམ་པ་འདིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྫོགས་པར་གང་གི་ཚེ་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་སྨྲས་པ། གང་གི་སེམས་ནི་རྩོལ་བ་མེད་པས་ནི། །རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ན། །དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་མཉམ་འཇོག་ལ་བརྟེན་ཏེ། །འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དམིགས་པ་དེ་ལ་ མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་འཇུག་པས་སེམས་གནས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཞི་གནས་རྫོགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་མཉམ་འཇོག་ཤེས་ནས་ནི། །དེ་ནས་ཤེས་པར་བསྐྱེད་བྱ་སྟེ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་དབྱེ་བ་ཡི། །དོན་དེ་ཉིད་ནི་རྣམ་དཔྱད་བྱ། །དེ་བས་ན་རྣམ་ པར་དཔྱད་པ་འདིས་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཆོས་སྐུའི་བདག་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་སེམས་ཙམ་ལས་ཡོངས་སུ་བཟླས་ལ་གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་སྣང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཟླ་བར་བྱའོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ མཐོང་བ་འདི་ཉིད་ནི་གང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟགས་ན་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡུམ་བར་མ་ལས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་ཅི་ཡང་མ་གཟིགས་ པའི་དོན་དེ་གཟིགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་མཐོང་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་མེད་པའོ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱང་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་དུ་ཟིན་ ཀྱང་མ་མཐོང་བ་ལེན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་མཐོང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་འདོད་ཀྱི་གཉིད་ལོག་པའམ། མིག་བཙུམས་པ་དང་འདྲ་བར་གང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

当沮丧和掉举这些都平息之后，当心以自己的相续而转时，则精进是过失，因此对治它应当修习舍。具足八种断行的禅定，是对神通等功德最为堪能圆满的。因此经中说'应当修习具足八种断行的神足'。
正是考虑到这个修习次第，世尊在《般若经》中说：'于此应当等持其心，应当正住，应当安住，应当近住，应当调伏，应当寂静，应当近寂，应当一境，应当入定。'
正住是于所缘境相续而入。安住是了知散乱而令其平息。近住是令散乱平息后，于所缘境渐次专注。调伏是生起欢喜。寂静是令不喜平息。近寂是除遣昏沉睡眠等生起的状态。一境是努力于无功用入所缘境。入定等持是于获得心平等性时以舍心而正持，这是其义。
这九个词的解释是从无著菩萨所造论中抄录的。又问：以此次第何时能圆满禅定？对此回答：'心无功用时，自然而入转，彼时依佛等持，此乃禅定之法。'当于所缘无功用入而心安住时，应知止观圆满。
如是了知等持已，然后应当生起智慧，应当观察色界无色界差别的真实义。因此以此观察无戏论的缘故，应知诸众生是法身自性，超越唯心，以一多等理，以无相之理而超越真实性。
见到此真实性，即是以智慧观察时，以见到真实智慧而不见一切法。这也如世尊在《中般若经》中说：'什么是诸佛世尊的智慧眼？即是以不见任何义而见义。'同样，'什么是胜义见？即是不见一切法。'
因此真实性的瑜伽师们，虽住于一切威仪中，虽然见到一切法，却取不见。如是无见是所许的无见，而非如睡眠或闭眼般的不作意。

།དེ་ལྟ་ན་ནི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པས་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡང་བ་བཞིན་ དུ་སླར་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདུ་ ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་དེ་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ།།གང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་སྤངས་པ་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་ཡང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་ཚ་བ་སྤོང་མི་ནུས་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་བས་ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ས་ བོན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་བར་བྱའི།ཚེར་མ་འབྱིན་པ་ལྟ་བུར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་སོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱི་ས་བོན་དང་བྲལ་བར་བྱ་བ་ཡང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་ཞི་གནས་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་དང་བྲལ་བས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་ལོ། །དེ་དང་བྲལ་ནས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་ཏེ་དེ་ཉིད་ནི་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།ཡང་དེའི་ཚེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དག་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་མཆོག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །དེ་ཡང་། ཀུན་རྟོག་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་སྟེ། །འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་དམ་པ་ཡིན། །རྣལ་འབྱོར་པ་གང་མངོན་སུམ་དུ། །གནས་ པ་ཀུན་མཁྱེན་བཅོམ་ལྡན་འགྱུར།།དེ་ལྟར་རིམ་པ་འདིས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བདག་གིས་སམ། བླ་མའི་མན་ངག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་པོ་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་དེ་ངེས་པའི་རྒྱུད་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་ པར་བྱས་ལ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ། །དེ་ཡང་འཕགས་པ་ག་ཡ་མ་གོའི་རི་ལས་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཐབས་དང་། ཤེས་རབ་བོ་ཞེས་ གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཐབས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱང་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཐབས་དེ་ཉིད་ ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རྒྱུའོ།།དེས་ཀྱང་ཐབས་ཡང་དག་པར་བརྟགས་ནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་པས་སྔགས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དུག་སྤྱོད་པ་དང་འདྲ་བར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་མདོ་དེ་ཉིད་ལས་ཐབས་ ནི་བསྡུ་བ་ཤེས་པའོ།།ཤེས་རབ་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཤེས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། འཕགས་པ་དད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ལས། ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྡུ་བ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པའོ། །ཤེས་རབ་གང་ཞེ་ན། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་ མེད་པ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའོ།།འདི་དག་ལ་ནི་ས་ལ་གནས་པས་ཀྱང་བསྟེན་པར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ས་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ།

如此，由于未断除习气，就像从无想等定中出定那样，再次生起以对色等的执著习气为根本的贪欲等，就不会成为瑜伽师。无始以来对色等的执著，仅仅以不作意就不能完全断除，否则无想等定也应能断除它。
若已断除对色等境的疑惑，也不能断除作意，就像舍弃火不能舍弃热性一样。因此，应当以断除疑惑种子来遣除对色等的执著，而不是像拔刺那样。
为了断除疑惑种子，应当修习止观互相随顺。当生起以专注一境为相的止时，以智慧眼观察的瑜伽师就能远离疑惑。远离疑惑后，就能远离对色等的执著。远离执著后，即能通达一切法无自性，这就是般若波罗蜜多。
此时止观二者即是其本性，这就是最胜无分别瑜伽。如说：'断除一切分别，此是最胜瑜伽。瑜伽师若现前安住，将成遍知世尊。'
如是以此次第，通过自己或上师的教授修习止观，生起世尊佛母般若。若是利根菩萨，以决定的心相续即能证知自己是不退转。
应当趣入般若波罗蜜多的本性和布施等方便。如《伽耶山经》所说：'此二者摄菩萨道，即方便与般若。'方便即是布施等波罗蜜多、无量、摄事等差别，这在《无尽慧经》、《宝云经》等中有详说。
般若是能正确决择彼等方便的因。由此正确观察方便，如实无颠倒地修习自他二利，如同服用咒力加持的毒药一样，不会被烦恼所染。如彼经中说：'方便是了知摄持，般若是了知决择。'
《圣信力所生经》中说：'何为善巧方便？即善巧了知一切法的摄持。何为般若？即善巧了知一切法无差别。'
住地菩萨也应修习这些，而不是仅仅修习般若。因为《十地经》等说：'也不是不修习其他波罗蜜多'，故说菩萨在十地中都应修习一切波罗蜜多。

།དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་དགའ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོངས་སུ་རྒྱས་པའི་མདོ་ ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ལས་བྱམས་པ་གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཅར་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་བླུན་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབའ་ཞིག་ལ་བསླབ་པར་བྱའི།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷག་ མ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་།དེས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་དག་ལ་སྨོད་པ་ཉིད་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་ སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྩ་བ་ཅན།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ། ཐབས་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གཉིས་ཀ་ཡང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ པའི་ཐབས་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཞིང་དང་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མཛད་པས།བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པར་མི་མཛད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལུས་པར་སྤངས་པས་འཁོར་བར་ གནས་པར་མི་མཛད་དེ།འཁོར་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གཟིངས་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་ན་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་ བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཀྱི།དགོས་པའི་དོན་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡང་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཆོས་སུ་གཟུང་བར་བྱའི། མི་གཟུང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལམ་ལོག་པས་གཟུང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་ ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་གཟིགས་ཏེ་གསུངས་པ་ནི།།དུས་ཀུན་དུ་ནི་ཐབས་དང་ནི། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་བདག་ཅན། །བསྟེན་བྱ་གང་ཕྱིར་དེ་ལས་ནི། །མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པའི་བསྒོམ་པའི་རིམ་པའི་མན་ངག་སློབ་དཔོན་ ་ཆེན་པོ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།

同样地，为了那些一心喜爱般若波罗蜜多的菩萨们，在广大的经典《摄诸法经》中说道：'弥勒，凡是为菩萨们的菩提而应当修持六波罗蜜多的，对此，愚钝的人们说：菩萨们应当只修学般若波罗蜜多，其余波罗蜜多有何用？'并且由此而轻视其他波罗蜜多等等广泛的教言。
在《圣大毗卢遮那成佛神变加持经》中也说：'此一切智智是以大悲为根本，具足菩提因，达到方便究竟。'因此，二者都应当在一切时中修持。
如是则能成就世尊无住涅槃。即以布施等方便，圆满受用色身、刹土、眷属等广大果报，故世尊不住于涅槃。以智慧断除一切颠倒，故不住于轮回，因为轮回是颠倒的本性。
如同所说：'知法如筏者，法尚应舍，何况非法。'对此，应当断除颠倒执著，而非说为了成办所需之义而也不应安住。
又说应当执持于法，不应不执持，此是说不应以邪道执持的意思。
因此，观见一切事物如是而说：'一切时中应当依止，具足方便与般若波罗蜜多之自性，因为由此能得无住涅槃。'
波罗蜜多乘修习次第教授，由大阿阇黎吉祥智称尊者造毕。


D3923

། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པདྨ་ཀཱ་ར་ཝརྨ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།།[་]@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བུདྡྷ་ཨ་ནུ་སྨྲྀཏི ཨུཏྟ་ར་བྷཱ་བ་ན་ནཱ་མ།བོད་སྐད་དུ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བླ་ན་མེད་པ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྤྲོས་པའི་རྒྱུན་བཅད་ཞི་བའི་གནས་རྙེད་བདེ་འབྱུང་གནས། །སྐུ་གཉིས་སྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་གཞིར་གྱུར་པ། ། ཆོས་ཀུན་རོ་གཅིག་བརྙེས་པས་སྟུག་པོའི་གནས་ཐིམ་པ། །རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་བ་དམིགས་མི་མངའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མུན་པ་གཉིས་ནི་གཞོམ་འདོད་ཅིང་། །ཡང་དག་སྣང་བ་འབྱུང་འདོད་པའི། །དོན་གྲུབ་བྱ་ཕྱིར་བདག་གིས་ནི། །སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་བླ་མེད་བཤད། །དེ་ལ་སངས རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ནི་འདི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།རྣལ་འབྱོར་པས་ཐོ་རངས་མལ་ནས་ལངས་ཏེ་གཙང་མར་གྱུར་པའམ། མི་གཙང་བ་ཡང་རུང་བས་སྔགས་འདི་ལན་གསུམ་བརྗོད་དོ། །ོཾ་སྭ་བྷཱ་བ་ཤུདྡྷ་སྶརྦ་དྷརྨཱ་སྭ་བྷཱ་བ་ཤུདྡྷོུ྅ཧཾ། དེ་ནས་འདི་ལྟར་བལྟ་སྟེ། ལུས་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྲ་ད ཨང་།སྨིན་མ་དང་། རྫི་མ་དང་། ཁ་སྤུ་དང་། མཆན་ཁུང་གི་སྤུ་དང་། མདོམས་ཀྱི་སྤུ་དང་། ལུས་གཞན་གྱི་བ་སྤུ་སྟེ། སྤུའི་ཚོགས་དང་། མིག་གཉིས་དང་། རྣ་བ་གཉིས་དང་། སྣ་དང་། སོའི་ཕྲེང་བ་དང་། སེན་མོ་དང་། པགས་པ་དང་། ཤ་དང་། ཚིལ་དང་། ཁྲག་དང་། རྩའི་དྲ་བ་དང་། ཆུ་བ་དང་། རྒྱུས་པ་དང་། གླད་རྒྱས་དང་། གླད་པ་དང་། ལྕེ་དང་། མིད་པ་དང་། ཨོལ་ཀོ་དང་། ཨོལ་མདུད་དང་། གློ་བ་དང་། སྙིང་དང་། མཆིན་པ་དང་། མཁལ་མ་དག་དང་། མཆེར་པ་དང་། ལྒང་པ་དང་། མཚན་དང་། རྒྱུ་མ་དང་། གཉེ་མ་དང་། གཞང་དང་། ཕོ་བ་དང་། སུལ་མང་དང་། ལོང་ཀ་དང་། གྲོད་པ་དང་། བཤང་བ་དང་། གཅི་བ་དང་། སྣབས་དང་། ངར་སྣབས་དང་། ལུད་པ་དང་། མཆིལ་མ་དང་། མཆི་མ་དང་། སྣ་ཆུ་དང་། རྣ་སྤབས་དང་། མིག་དྲི་དང་། རྡུལ་དང་། བད་ཀན་དང་། རྣག་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། རླུང་དང་། ཁ་ཆུ་དང་། ཁ་ཆུ་དང་། རླངས་པ་དང་། སའི་ཁམས་དང་། ཆུའི་ཁམས་དང་། མེའི་ཁམས་དང་། རླུང་གི་ཁམས་དང་། ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་། རུས་པའི་ཕྲེང་བ་དང་། མགོ་བོའི་རུས་པ་དང་། མགྲིན་པའི་རུས་པ་དང་། ལག་པའི་རུས་པ་དང་། བྲང་གི་རུས་པ་དང་། ཚིགས་པའི་རུས་པ་དང་། རྩིབ་མའི་རུས་པ་དང་། ཚང་རའི་རུས་པ་དང་། དཔྱིའི་རུས་པ་དང་། བརླའི་རུས་པ་དང་། བྱིན་པའི་རུས་པ་དང་། རྐང་མཐིལ་གྱི་རུས་པ་དང་། དེ་དག་ཉིད་ཀྱང་ཐོད་ཚལ་གཅིག་པ་དང་། གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ་དང་། འགྲམ་པ་གཡས་པ་དང་། གཡོན་པ་དང་། ཚིགས་པ་རེ་རེ་དང་། རྩིབ་མ་རེ་རེ་དང་། སོག་པ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་འདི་དག་དང་། དེ་དག་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་ཐུག་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་དག་ཀྱང་ཕྱོགས་ཆ་ཐ་དད་པར་ཕྱེ་ན་མ་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་ལུས་འདི་ནི་མ་གྲུབ་ཅིང་། དེ་བཞིན དུ་མཐའ་ཡས་པའི་ལུས་ཐམས་ཅད་དང་།སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལུས་མ་གྲུབ་པས་ཁོག་སྦུབས་དང་། ལྕེ་དང་། སོ་དང་། མཆུ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ངག་ཀྱང་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལུས་ དང་ངག་མ་གྲུབ་པས་སེམས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པར་དཔྱད་དེ།འདི་ལྟར་ལེགས་པར་དཔྱད་ན་སེམས་ནི་ཁ་དོག་ཏུ་མི་དམིགས། དབྱིབས་སུ་ཡང་མ་ཡིན། ཕྱི་ན་ཡང་མ་ཡིན། ནང་ན་ཡང་མ་ཡིན། བར་ན་ཡང་མ་ཡིན། ཉེ་བ་ན་ཡང་མ་ཡིན། རིང་བ་ན་ཡང་མ་ཡིན། སྐད་ཅིག་སྔ་མ་ནི་ འགགས་ཟིན།སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ནི་མ་འོངས་ཤིང་མ་གྲུབ་པའོ། །སྐད་ཅིག་ད་ལྟར་བ་ནི་མི་གནས་ཤིང་མ་ཟིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་འདི་དག་ནི་སྟོང་པ། ཞི་བ། ཡུལ་མེད་པ། འཇུག་པ་ཆད་པ། ཡུལ་ན་མི་གནས་པ། ཕྱོགས་ན་མི་གནས་པའོ་ཞེས་བསམ་ མོ།།དེ་ནས་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་བལྟ་སྟེ་ཡང་དང་ཡང་དུའོ།

印度堪布莲花嘎热瓦尔玛和大译师比丘仁钦桑波译校并审定。

